Triode Dick's Page
The Visitor
Een dagje Doelen

Update:14-4-2002

De 2002 Lenteshow in de Doelen...

Ik ben de laatste jaren een beetje audiobeursmoe geworden. De drukte, de opgeklopte verkooppraatjes, de meestal zeer matige muziekdemo's, de overdaad aan slappe muziek… En de moeite om een plekje te bemachtigen in één van de bedompte warme luisterhokken. Nee, na de laatste Veldhoven show was ik er behoorlijk zat van. Een verknoeide zaterdag. 'Dat was de laatste keer' zie ik tegen mezelf en waarschijnlijk tegen wat andere audiovrienden die de dagen na het bezoek ooglijk contact met me hadden.

Zo ook de Doelen audioshow. Ik had helemaal geen plannen om daar naar toe te gaan. Maar ik kreeg een mailtje van HVT met een uitnodiging om een SACD multichannel demo bij te wonen die plaats zou vinden na afloop van de feitelijke show. Gepresenteerd door medewerkers van Polyhymnia. Een bedrijf gebouwd op de oude grondvesten van "Philips Classics Productions" dat tussen wal en schip dreigde te raken toen Philips een paar jaar terug Polygram verkocht aan Universal. Vaklui pur sang. Dat wilde ik wel graag meemaken.

Dat HVT een SACD multichannel demo moet organiseren is een nobel streven maar eigenlijk van de zotte. Maar het leeuwendeel van de audiohandel is zo lauw als het om de nieuwe media gaat dat voor een veel mooier bron-kwaliteit kan zorgen. Jarenlang loopt men te z**ken over de tekortkomingen van de CD, en is er eindelijk een waardige opvolger..... Ik hoop dat dit mooie initiatief wat mensen wakker maakt.

De hardware makers zijn dat al. Steeds meer mooie spelers verschijnen op de markt. Nu ook in de betaalbare klasse. Het aantal SACD releases neemt goed toe. Nog niet voldoende, maar het vordert gestaag.

DVD-Audio maakt er wel een potje van met de toch royaal voorhanden spelers nu. Maar het aantal software titels is nog steeds bijna op twee handen te tellen. Symbolisch hiervoor was een DVD-A "schijf" dat ik kreeg op deze beurs. Na het verwijderen van de beschermfolie thuis, was het ….. leeg. Geen glimmer, niks, nada…Een lege dop.


Bijna de misser van de maand...

De uitnodiging voorkwam een eersteklas vergissing. Wat heb ik me uitstekend vermaakt. Zelden zo'n sfeervolle audioshow meegemaakt. Het was niet té druk. Door de ruime fraaie locatie: "De Doelen" in Rotterdam, vonden de bezoekers gemakkelijk hun weg zonder elkaar in smalle gangetjes onder de voet te lopen. De diverse demonstraties zaten elkaar ook qua geluid niet te veel in de haren. Iets waar ik me vaak ontzettend aan erger. De "110 beats per minut boembas" van vier kamers verderop door een mooi stuk klassieke muziek te horen bonken. Ergerlijk.

Maar weinig van dit soort ongein in de Doelen. Alleen de deejee Jules Deelder (zonder zonnebril!) liet zijn enthousiasme soms wat gaan gezien zijn regelmatige gang naar de volumeknop. Maar ja, de man zat ook op de allerfraaiste locatie te draaien. Een tot muziekcafé omgebouwde ruimte met lekker veel daglicht, waar het niet moeilijk was lekker lang rond te hangen. Een lekker glaasje wijn stond klaar en Jules draaide met veel plezier zijn veelal oude Jazz albums. De liefde voor die muziek straalde van hem af.
Het ging helemaal niet om de installatie, maar om de muziek. Ik zou niet weten wat voor versterker of luidsprekermerk er speelde, wel dat er alleen van vinyl werd gedraaid.

Een ander hoogtepunt vond ik de live muziek in één van de mooie Doelenzalen. Die locatie is toch perfect. Er wordt live gespeeld, en niemand buiten de zaal heeft er last van geluidsoverlast. Heel makkelijk om de tijd kwijt te raken op zo'n zaterdagmiddag.

Ik heb her en der natuurlijk wel wat demo's meegepakt. Maar het is moeilijk om absolute dingen te zeggen over kwaliteit. Waar luister je naar? De ruimte, de versterker, de luidspreker? Zeg het maar.

Beetje dom....

Eentje licht ik er uit, Eurogram. De muziek wisselt daar per muziekstuk tussen CD en vinyl. Het laatste gedraaid met een fabuleuze Pluto draaitafel. Het verschil is zo groot in het voordeel van het vinyl, dat de CD speler, een Helios van een verschrikkelijk grote zak euro's, er niet echt in een voordelig spotlicht wordt geplaatst. De fluisteringen in het publiek gaven de me de bevestiging dat ik niet alleen stond met mijn mening.
Ik kan me niet voorstellen dat Helios daar blij mee is. Beetje dom van Eurogram, die toch steeds weer een prima geluid weten neer te zetten op audioshows.

Jongens, doe in het vervolg alle demo's van vinyl of kijk eens naar SACD. De rest van de apparaten trekken daar ook veel voordeel uit. Het klinkt gewoonweg een stuk beter. Of neem de gemakkelijkste weg en laat de Pluto thuis.
Wat een slechte optie is overigens…

De climax....

Om vijf uur richting de demo waar ik eigelijk voor kwam. Ik had al een mooi plekje uitgezocht. Het begon met een inleiding over het wel en wee van opnames maken. Door Polyhymniaman Jean-Marie Geijsen. De beste man was al vanaf 10:00 uur die morgen druk met het geven van demo's, maar daar was hier eigelijk niks van te merken. Hij vertelde met kennis en plezier.

Toen werd er muziek gespeeld. Eerst een stukje stereo en daarna door naar de multichannel opnames. Nou, als het op de manier gedaan wordt als bij de door Polyhymnia gemaakte producties, dan kan multichannel een verrijking zijn. Genieten in grote "G". Heel opvallend is de gehoormatig schijnbare afwezigheid van de middenspeaker, die wel volop meedoet. In deze opnames is de middenspeaker één geheel met de andere twee frontspeakers. Het is zo mooi in balans allemaal. De achterspeakers zorgen voor de verdere vulling van de ruimte.

Niet alleen fysiek… Want met vijf Bowers and Wilkens Nautilus 801's plus 3 versterkende giganten van Pass Labs kun je de gemiddelde doorzonkamer wel vol krijgen. Over de financiële aderlating zeg ik maar niks. Ik denk dat het aantal echtscheidingen onder muziekliefhebbers gelijke tred gaat krijgen met de verkoop van multichannel installaties…

Bij deze demo's was het aantal vrouwen weer gering helaas. In het aanwezige publiek tijdens deze demo telde ik voor de vuist weg twee vrouwen. Net te weinig voor een doorwrochte enquête over dit punt. Maar mooi vond ik het wel.


Elk voordeel heb z'n nadeel...

Tot er popmuziek gedraaid werd. Gelukkig was Jean-Marie geen man met alleen interesse in klassieke muziek. Hoewel het volume me nu te hoog was, vond ik met name de centrum speaker hier gewoon irritant aanwezig. De best lekkere muziek van de "Guano apes" was uitstekend in de ruimte gemixt, maar de zang kwam keihard alleen uit de middenspeaker. Dat is nu net wat me tegenstaat aan die verrekte centrumspeakers. Bij filmgeluid is de verstaanbaarheid belangrijk, daar kan ik me nog wat bij voorstellen.

Er werd nog een popplaat gedraaid: "Merel". Muzikaal de moeite waard, maar weer die vervelend overheersende middenspeaker. En dat was niet alleen met rockmuziek een punt, ook een plaat van het Philhofer Jazz Quarted: "Full Circle", op het fameuze audiofiele DMP label, zet het solo-instrument afgebakend op de middenspeaker. Waardeloos! Zo wil ik geen multichannel in mijn huiskamer.

Wat ik geleerd heb?...

Het kan wondermooi, die meerkanaalsweergave. Maar dat is verre van een garantie dat het altijd wondermooi is. En ik ben ergggg gelukkig met het feit dat er ook altijd een normale stereomix op een multichannel SACD staat. Als SACD alleen in meerkanaals verkrijgbaar zou zijn, wilde ik het niet eens. Ondanks dat ik een enorme voorstander van dit schitterende nieuwe medium ben. En dat verkondig ik aan iedereen die de beste kwaliteit uit de bron wil.


Nieuwe juweeltjes....

Om met een negatief betoog te besluiten vind ik niet goed. Was het een te mooie dag voor. De krenten uit de pap kwamen van een nieuw Nederlands platenlabel: "PentaTone".
Het getuigt van moed om vandaag nog een platenlabel te beginnen met klassieke muziek. Grote maatschappijen schrappen deze tak het eerst als er bezuinigd moet worden. Wat wil je ook, bij de bekende drogisten koop je hele reeksen klassieke albums in een meer dan redelijke kwaliteit voor bijna nop. Wil je dan wat nieuws opzetten, dan zul je dat in een hoge kwaliteit moeten doen. Een meerwaarde creëren ten opzichte van de concurrenten waar bijna niet tegen te vechten is
.

Nou, PentaTone classics levert die meerwaarde met kruiwagenladingen. De muziek wordt in DSD opgenomen. Ze brengen hun muziek niet alleen uit op normale CD. Nee, er worden ook gelijk SACD's van gemaakt. Daarnaast nemen ze de muziek ook nog eens op in bijvoorbeeld "Het Concertgebouw" in onze hoofdstad. Een eerste klas locatie. Met topmuzikanten. En als je dan de jongens van Polyhymnia vraagt om het vast te leggen, dan mag je van een uniek product spreken. En niet specifiek voor de kleine prijzige audiofiele markt. Nee, voor de normale muziekkanalen.

PentaTone geeft een voorbeeld aan de andere platenlabels. Ook de muziek van het huwelijk van Willem-Alexander en Maxima is door PentaTone uitgebracht. Die CD ligt in alle muziekwinkels. De SACD uitgave zul je via andere kanalen moeten bemachtigen. Wanneer wordt de reguliere muzieksoftwarehandel nu eens wakker?... Het feit dat die SACD er is vind ik al geweldig. Heb je "Adios Noníno" al op SACD gehoord? Ik wel. Net nog…Gloeiende mooi.

De drie SACD's van PentaTone waar ik heel blij mee ben, en hier bij mij thuis in stereo ook geweldig goed klinken zijn: Mozart Symphonies (PTC 5186 002), Mozart-Mendelson violin Concertos (PTC 5186 001). Beide gespeeld door het "Concertgebouw Chamber Orchestra onder leiding van Marco Boni. De derde is: Mahler symphony no.5 van het Nederlands Philharmonic orkest, onder leiding van Hartmut Hänchen (PTC 5186 004). Ik kijk uit naar de volgende uitgaves van dit kleine label met zulke mooie producten.

Het zoete nagenieten...

Een groot voordeel kwam al tijdens de terugreis uit Roterdam naar voren. Het zijn hybride SACD's. Ik zat al in de trein te genieten met de schijfjes in mijn CD walkman. Een eigenschap die uitgerekend bij Sony music niet wordt gebruikt. Wel door het gros van de andere labels.

Ik begrijp soms helemaal niks van de A&R gedachtenkronkels bij platenfirma's…En helemaal niet als dat één van de grondleggers van SACD aangaat. Wat een lullo's…

En waar was de hardware kant van Sony op deze show? Minpuntje jongens….

Volgend jaar ga ik met een hele andere instelling naar de Doelen toe. En ook veel vroeger op de dag, met de eerste trein. Wat een heerlijke muziekdag…

Dick