Triode Dick's Page
De grote kleine stuurbuizentest
Triode Dick's favoriete stuurbuisjes
Update:20-3-2002
Deel 1 (inleiding)

 

Welke stuurbuisje gebruik ik graag? Wat zijn mijn favorieten?...

Je leest het in deze geheel herziene bladzijden. Het was een beetje een rommeltje geworden en omdat ik toch alles moest omzetten naar mijn nieuwe software, was hier een mooie gelegenheid om deze bladzijdes flink te updaten.....

Wat is de mooiste stuurbuis?

Heel simpel, dat is de buis in je versterker die jezelf, en niemand anders, het meeste luisterplezier geeft. Niet dat buisje wat toevallig door Jantje, Keesje of Triode Dick als de allerallermooiste wordt ervaren......

Ik kan natuurlijk wel enige persoonlijke richting aangeven in de wereld van de stuurbuis. En dat probeer ik hier te doen aan de hand van de buisjes die ik zelf gebruikt heb of nog steeds gebruik…

Welke buis gebruik ik graag als stuurbuis?

In een pré-amp, of om de eindbuis van de gevraagde spanning te voorzien? Er zijn verschillende mogelijkheden. Zoek je het in de oude triodes, USA of Europese types, of de latere miniatuur noval triodes? Er zijn echt duizenden mogelijkheden! Ik heb ze dus lang niet allemaal geprobeerd.
Hoogstwaarschijnlijk zijn er nog vele niet ontdekte juweeltjes ergens op een zolder, plank of in een kast. Ik schrijf hier over de triodes waar ik zelf goede of minder goede ervaringen mee heb opgedaan.

Zelf kies ik graag voor één van die oude juweeltjes! Maar een beetje opschieten is daarbij geboden. Ze raken in ras tempo op, nu de buis populairder lijkt dan ooit tevoren. Leg, nu het nog kan, een gebruiksvoorraadje aan.

Waarom ik zo openhartig ben? Waarom niet stiekem lekker niks zeggen? En maar blijven graaien? Nou,.....eh,....... ik ben zelf de laatste jaren best wel goed bezig geweest en dus al goed voorzien. En ik handel er niet in. Ik ben een gebruiker. Wil je het allermooiste? Mis de boot niet! Maar, zoals ik al eerder zei, kijk uit voor gladde gluiperige handelaren die er op uit zijn hun opgebrande rommel aan jou te verkopen! Ik ken overigens ook een paar goede wel betrouwbare mensen die buizen leveren in Nederland. Maar helaas, die zijn in de minderheid..... Regel 1: vertrouw geen verkopers van oude gebruikte buizen die zelf geen buizen kunnen testen, en die maar wat aanrommelen....

Kies je voor interstagekoppeling of een Choke load (een smoorspoel als anodebelasting), kies dan een wat steviger buis. Zoek het in de 26, 27, 12A of een andere stevige buis.
In een Mu-stage kun je iedere buis inpassen. Met een anodeweerstand als belasting zijn er ook veel mogelijkheden. Houdt wel de (te?) hoge uitgangsweerstand en dus belasting van het trapje in de gaten. Deze laatste mogelijkheid is niet echt favoriet bij mij. Een beetje lomig geluid is vaak het resultaat. Maar het kan wel klinkende resultaten geven.

De veelgebruikte miniatuurbuisjes, ECC83 etc. zijn ook niet mijn grootste kleine helden. Er zijn mooie en hele matige te koop, afhankelijk vaak nog van merk en bouwjaar. 6072 en 5687 zijn prima. Maar de ECC88 heeft mij teveel een transistorachtige karakter. Beetje hard. Het is van huis uit ook geen echte audiobuis. Maar gemaakt voor gebruik in de hoogfrequenttechniek. Voor oude Amperex Bugle boy's en Mullard's worden over de top getilde prijzen gevraagd én door sukkels ook nog betaald. Wat zei u?..... oh, u had net een paartje ......voor vele euro's...... oeps.......slik.......

De klassieke ECC83 kán heel goed zijn. Je kunt er een mooie phonotrap mee maken. In een klassieke schakeling met een weerstand als anode belasting kan het ook een luie buis zijn. Maar als je juist dat donkerbruine, vaak als typische, buizengeluid aangegeven, wilt, wie ben ik dan om te zeggen dat het niet veel soeps is? En helaas, ook hier is veel kaf onder het koren.

USA buizen vind ik normaal heel mooi, de 12AX7 gemaakt aan de overkant van de grote plas laat ik liever links liggen. Ik ben nog geen echt mooie tegengekomen. Als je een ECC83 in je versterker wilt, zoek naar Philips, Telefunken en Mullard of in de hedendaags gemaakte JJ (voorheen Tesla). Ik heb een aantal Mullard "box-anodes" die echt goed zijn. Ook de nieuwe Sovtec 12AX7LP schijnt mooi te zijn. Na de ervaring met de prima gemaakte nieuwe 2A3 van Sovtec, kan ik weinig twijfel hebben. De Russen hebben veel verbeterd de laatste tijd. Maar zelf heb ik hem nog niet geprobeerd. JJ's zijn niet verkeerd.

ECC82 vind ik een saaie rotbuis. Gebruik toch gewoon een 6SN7 of zo. Een 6SL7 of een 12SL7 is een mooie buis om een phonotrap omheen te bouwen.

En dan de vraag: DHT of IDHT(direct of indirect verhit)? Het is een beetje dezelfde discussie als bij de elementen in een platenspeler: MC of MD. Heel simpel, bij beide types zijn juweeltjes te vinden. Ik vind een combinatie met beide, DHT en IDHT heel goed mogelijk. DHT in de voorversterker, IDHT in de drivertrap en als eindbuis een DHT. Als eindbuis is een DHT mijn inziens niet te verslaan. Bij de voorbuizen ligt het wat genuanceerder. De 227 vind ik bijvoorbeeld één van de mooiste.

Zoek gewoon de buis die jou het best ligt. Zo doe ik het ook. Zoveel mogelijk proberen en de karakters van verschillende buizen leren kennen. Dan leer je ook het combineren. En dat is een heel boeiende bezigheid. Op dit moment gebruik ik op de voorversterker een Philips B406. In de driver op de eindtrap een 227 in een Mu-stage en een AVVT AV2A3 als eindbuis. Wondermooie combinatie.

Er zijn nogal wat vragen dus…

Er zijn mogelijkheden te over. Ik kan uiteraard niet alle buizen in alle configuraties beluisteren. Maar ik heb toch een uiteenzetting per buis gemaakt. Wat ik van een bepaald buisje vind. Er komen er nog meer aan. Er liggen al weer kandidaten op de plank te wachten tot ze hun kunnen mogen tonen. Oude en nieuwe types…

Stuurbuizentest deel 1: Inleiding....
Stuurbuizentest deel 2: Alle buizen op rijtje....
Stuurbuizentest deel 3: Alle buizen op rijtje.... (vervolg)
   
Home Beginpagina van Triode Dick's Page